identi

Áhættumat ríkislögreglustjóra 2021

Sun, 06 Feb 2022 23:18:05 GMT

Áhættumat ríkislögreglustjóra 2021

Um áhættumat ríkislögreglustjóra er fjallað í lögum nr. 140/2018 um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Útgáfa áhættumatsins er hluti af aðgerðum aðildarríkja ‚Financial Action Task Force‘ (FATF) til að bregðast við ógn sem sem stafar af peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Áhættumatinu er ætlað að veita heildstæða greiningu á fyrirliggjandi hættu á peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka á Íslandi og felur m.a. í sér mat á þeim mörkuðum og starfsemi sem vitað er að geta verið sérstaklega útsett fyrir slíkri áhættu. Gert er ráð fyrir að áhættumatið nýtist ekki aðeins íslenskum stjórnvöldum heldur einnig þeim sem eru tilkynningarskyldir samkvæmt lögum nr. 140/2018, en gert er ráð fyrir því að þeir hafi áhættumat ríkislögreglustjóra til hliðsjónar við gerð eigin áhættumats á rekstri sínum og viðskiptum.

Í áhættumati ríkislögreglustjóra er að finna haldgóða greiningu og upplýsingar á mismunandi starfsemi sem stunduð er á Íslandi, og varða fyrst og fremst starfsemi tilkynningarskyldra aðila, og þeirri hættu sem að henni stafar með tilliti til peningaþvættis og fjármögnun hryðjuverka. Þannig er sem dæmi til staðar áhættuflokkun í áhættumati ríkislögreglustjóra, sem gefur til kynna hvort lítil, miðlungs, veruleg eða mikil hætta sé fyrir hendi, varðandi tiltekna starfsemi og félagaform.

Sem tilkynningarskyldur aðili, á borð við fasteignasala, lögmenn, endurskoðendur, bókara og bifreiðasölur, er brýnt að hafa í hug að á þeim hvílir lögbundin skylda að taka áhættumat ríkislögreglustjóra til skoðunar við gerð þeirra eigin áhættumats og meta þá áhættuþætti sem til staðar eru í rekstri þeirra með hliðsjón af áhættumati ríkislögreglustjóra.

Vantar þig aðstoð? Við erum hér til staðar fyrir þig – hafðu samband.

Framkvæmd áreiðanleikakannana

Sun, 30 Jan 2022 21:09:47 GMT

Framkvæmd áreiðanleikakannana

Áreiðanleikakönnun felur í sér það ferli að safna viðeigandi upplýsingum um fyrirhugaðan viðskiptavin og þær upplýsingar metnar með tilliti til hugsanlegrar áhættu á peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Sýni áhættumat tilkynningarskylds aðila fram á litla áhættu er hefðbundin áreiðanleikakönnun almennt fullnægjandi. Sé hins vegar mikil áhætta leidd í ljós kann að vera nauðsynlegt að framkvæma aukna áreiðanleikakönnun sem felur í sér umfangsmeiri upplýsingaöflun.

Hvaða upplýsingar eru þetta sem á að safna?

Viðurkennd persónuskilríki einstaklinga, og ef um fyrirtæki er að ræða, þarf að afla viðurkenndra persónuskilríkja þeirra sem koma fram fyrir hönd fyrirtækisins, sem og raunverulegra eigenda
Ef um lögaðila er að ræða, þarf að afla opinberra upplýsinga um lögaðilann sjálfan, svo sem með hlutafélagaskrá.
Ef um þriðja aðila er að ræða sem kemur fram fyrir hönd viðskiptamanns, þarf viðkomandi umboðsmaður að framvísa viðurkenndum persónuskilríkjum
Eftir atvikum kann að vera nauðsynlegt að afla upplýsinga um tilgang fyrirhugaðra viðskipta
Þá kann jafnframt, eftir atvikum, að vera nauðsynlegt að afla upplýsinga um uppruna þeirra fjármuna sem nota skal í fyrirhuguðum viðskiptum

Töluliðir 1-3 eiga ávallt við þegar tilkynningarskyldur aðili framkvæmir hefðbundna áreiðanleikakönnun og áhættumat gefur ekki til kynna mikla áhættu. Séu greindir áhættuþættir hjá viðskiptamanni hins vegar þess eðlis að þeir leiða af sér mikla áhættu ber að framkvæma aukna áreiðanleikakönnun, og á slík skylda einnig við í ákveðnum lögbundnum tilvikum, en þau helstu sem eiga við eru:

Þegar viðskiptamaður er búsettur eða með staðfestu í áhættusömu eða ósamvinnuþýðu ríki
Þegar viðskiptamaður telst vera í áhættuhópi vegna stjórnmálalegra tengsla
Þegar áhættumat gefur til kynna mikla áhættu

Þegar aukin áreiðanleikakönnun er framkvæmd er safnað öllum sömu upplýsingum og þegar hefðbundin áreiðanleikakönnun er framkvæmd, en til viðbótar er einna helst aflað upplýsinga um tilgang viðskipta og uppruna fjármagns, og annarra upplýsinga sem kunna að eiga við með tilliti til aðstæðna.

Þá er jafnframt rétt að taka það fram að tilkynningarskyldir aðilar verða jafnframt að ganga úr skugga um að viðskiptamenn tilheyri ekki válistum vegna alþjóðlegra þvingunaraðgerða, en viðskipti við slíka aðila eru með öllu óheimil.

Hvenær er áreiðanleikakönnun framkvæmd?

Framkvæma ber áreiðanleikakönnun við þær aðstæður sem kveðið er á um í 8. gr. laga um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, en það er meðal annars:

Við upphaf viðvarandi samningssambands.
Þegar um er að ræða einstök viðskipti að fjárhæð 15.000 evrur.
Þegar um er að ræða millifærslu fjármuna að fjárhæð 1.000 evrur eða meira.
Við viðskipti með vörur eða þjónustu að fjárhæð 10.000 evrur eða meira
Þegar grunur er um peningaþvætti eða fjármögnun hryðjuverka, án tillits til hvers konar undanþága eða takmarkana.
Þegar vafi leikur á því að fyrirliggjandi upplýsingar um viðskiptamann eða raunverulegan eiganda eru nægilega áreiðanlegar

Það er að mörgu að huga við framkvæmd áreiðanleikakannana á viðskiptamönnum. Regluverkið veitir ákveðna leiðsögn um lágmarkskröfur í þessum efnum en þó er brýnt að vera á verði fyrir þeim aðstæðum sem fyrir hendi eru á hverjum tíma og haga upplýsingaöflun samkvæmt þeim. Vísireglan er án efa sú að því minni áhætta sem fyrir hendi er, því minni kröfur eru gerðar, og svo öfugt.

Framkvæmd áreiðanleikakannana er hjá flestum smærri tilkynningarskyldum aðilum handvirkt og tímafrekt ferli, sem meðal annars felst í því að fylla út eyðublöð, kalla eftir skilríkjum, og fleiri upplýsingum frá viðkomandi viðskiptamanni.

Hefurðu áhuga á því að fræðast meira og ef til vill einfalda þínar áreiðanleikakannanir? Ef svo er, þá erum við hér til staðar fyrir þig.

Hvað er áhættumat?

Sat, 01 Jan 2022 16:36:24 GMT

Hvað er áhættumat ?

Með lögum nr. 140/2018 um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka var gerð sú grundvallarbreyting á fyrri lögum að tilkynningarskyldum aðilum er gert að útbúa eigið áhættumat á starfsemi sinni og meta þannig hvar hætta er á því að starfsemi þeirra sé nýtt til peningaþvættis eða fjármögnunar hryðjuverka. Önnur veigamikil breyting sem hin nýju lög leiddu af sér að tilkynningarskyldum aðilum fjölgaði til muna frá því sem áður hafði tíðkast, þ.e. einkum fjármálastofnanir í eldri tíð, en ná nú lögin til aðila á borð við fasteignasala, bifreiðasala, endurskoðendur, bókara, listmunasala, og fleiri, og nær nú skyldan til að framkvæma áhættumat jafnframt á herðum þeirra.

Áhættumati tillkynningarskyldra aðila er ætlað það hlutverk að skapa grundvöll áhættumiðaðs eftirlits tilkynningarskyldra aðila. Lögfestar reglur um áhættumat er helst að finna í 5. gr. framangreindra laga og í reglugerð nr. 545/2019 um áhættumat vegna peningaþvættis og fjármögnun hryðjuverka. Núgildandi regluverk veitir tilkynningarskyldum aðilum nokkuð svigrúm varðandi aðferðafræði við mótun á áhættumati og ekki er að finna neina eina rétta aðferð eða sniðmát við útfærslu þess.

Markmiðið með áhættumatinu er að greina hvar í starfsemi tilkynningarskylds aðila hætta á peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka liggur. Aðgerðum tilkynningarskylds aðila gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka skal svo forgangsraðað í samræmi við niðurstöðu áhættumats og í þeim tilvikum sem aukin hætta á peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka er greind skulu aðgerðir og eftirlit vera meira og tíðara en þegar áhætta er metin lág. Jafnframt skal umfang áreiðanleikakönnunar byggja á áhættumatinu.

Áður en áhættumat er útfært er nauðsynlegt að tilkynningarskyldur skjalfesti þá aðferðafræði sem stuðst verður við við gerð áhættumatsins. Aðferðafræðin skal með skýrum hætti útskýra hvernig matið fer fram, svo sem hvernig bera skuli kennsl á áhættuþætti, til hvaða gagna er litið, hvoru tveggja innanhússgagna sem og utanhúss, hvernig þeirra er aflað, hvernig standa skuli að áhættuflokkun og hvaða viðmið eru notuð við áhættuflokkun. Útskýra skal einnig hvers vegna titlekin aðferðafræði er valin við útfærslu áhættumatsins. Þá er enn fremur brýnt að uppfæra hvoru tveggja aðferðafræði sem stuðst er við við gerð áhættumatsins og efni áhættumatsins sjálfs ef tilefni er til.

Greining viðskiptamanna, með tilliti til þeirrar áhættu sem áhættumatið leiðir í ljós, leiðir af sér hvort unnt sé, sé áhætta lítil, að beita einfaldaðri eða hefðbundinni áreiðanleikakönnun, eða, sé áhættamikil, að skylt sé að beita aukinni áreiðanleikakönnun. Núgildandi regluverk mælir fyrir um ákveðnar vísireglur í þessum efnum og veitir ákveðna leiðsögn, en með tilliti til þess að mat á áhættu er enn að miklu leyti nokkuð huglægt ferli, búa tilkynningarskyldir aðilar við ákveðinn frelsi eða sveigjanleika við mat á því hvers kyns áreiðanleikakönnun skuli beita. Engu að síður er brýnt að þeim aðferðum sem tilkynningarskyldur aðili kýs að beita stuðli ávallt að markmiði áhættumatsins að leiða í ljós veikleika og ógnir sem fyrir hendi eru í rekstrinum og og leggja til aðferðir til að draga úr greindri áhættu.

Áhættumatið á að innihalda skriflega greiningu og mat á hættu á peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka og skal m.a. taka mið af áhættuþáttum sem tengjast viðskiptamönnum, viðskiptalöndum eða svæðum, vörum, þjónustu, viðskiptum, tækni og dreifileiðum. Í 5. gr. reglugerðar nr. 545/2019 kemur fram að áhættumatið skuli taka til allra rekstrarþátta tilkynningarskylds aðila, byggja á heildstæðum, viðeigandi og fullnægjandi gögnum og upplýsingum og ná til allra mögulegra áhættuþátta sem tengjast peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Matið skuli m.a. fjalla um áhættu tengda:

viðskiptamönnum,
viðskiptalöndum og svæðum,
vörum, þjónustu og viðskiptum,
dreifileiðum og
tækni.

Að framkvæma áhættumat á rekstri sínum kann að vera tiltölulega flókið og tímafrekt ferli, einkum hjá aðilum sem hafa ekki áður þurft að huga að slíku, en þá veltur flækjustigið jafnframt talsvert á eðli og stærð hins tilkynningarskylda aðila.

Sem ákveðinn upphafspunktur að áhættumati, og þá fá þig til að hugsa um grunn þess, kann að vera gott að velta eftirfarandi fyrir sér:

Hverjir eru mínir helstu viðskiptavinir, eru það einstaklingar, fyrirtæki eða félagasamtök?
Hvar eru mínir viðskiptavinir helst staddir, hérlendis, erlendis, og ef erlendis, hvar helst?
Veiti ég staðbundna þjónustu eða sölu vara þar sem ég hitti mína viðskiptavini augliti til auglitis eða fer hún alfarið fram yfir netið, svo dæmi sé nefnt.
Hefur starfsfólk mitt hlotið þjálfun í aðgerðum gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka?
Tek ég á móti reiðufé í rekstri mínum?
Eru mínir viðskiptavinir í áhættuhópi vegna stjórnmálalegra tengsla eða jafnvel á válistum?

Með því að velta fyrir sér ofangreindum spurningum og svara þeim um þinn rekstur fer brátt að skapast ákveðin grunnhugmynd um þá áhættuþætti sem kunna að vera til staðar í þínum rekstri. Spurningarnar eru þó eingöngu í dæmaskyni og jafnframt aðeins lítið brot af þeim spurningum sem nauðsynlegt er að svara til að öðlast heildstæða sýna á því hvar hætta kann að liggja í rekstrinum.

Vantar þig aðstoð? Við erum hér til staðar fyrir þig – hafðu samband .